DISCUSSIE | Tour de Romandie, etappe 1 – Werd Lipowitz gehinderd door Roglic? Veranderde de wind de plannen van Pogacar?

Tadej Pogacar leverde woensdag precies wat velen verwachtten: winst in de eerste rit in lijn van de Tour de Romandie en de leiding in het algemeen klassement na een veeleisende dag rond Martigny.

De Sloveense ster van UAE Team Emirates - XRG was de sterkste in een selecte sprint met vier na de beslissende klim naar Ovronnaz, voor Lenny Martinez, Florian Lipowitz en Jorgen Nordhagen.

De etappe van 171,2 kilometer startte en finishte in Martigny en kende herhaaldelijk klimwerk vóór de hoofdtest van de dag, de steile beklimming naar Ovronnaz. Met bijna negen kilometer klimmen aan bijna tien procent was dit op voorhand het sleutelmoment van de etappe.

Een vroege kopgroep van zeven renners gaf de koers kleur, met onder meer Sam Oomen en Louis Vervaeke. Ze bouwden een bruikbare voorsprong op, maar het peloton liet het gat nooit te ver oplopen, terwijl UAE Team Emirates - XRG de koers de hele middag controleerde.

Op de lagere flanken van Ovronnaz ging het tempo fors omhoog en Pogacar plaatste uiteindelijk zijn aanval. Toen de wereldkampioen versnelde, konden alleen Lenny Martinez en Florian Lipowitz mee. Het was zeldzaam om Pogacar niet meteen iedereen uit het wiel te zien rijden, maar beide klimmers toonden indrukwekkende rust en kracht om aan te haken.

Boven op de top had het trio slechts een kleine voorsprong. Jorgen Nordhagen, nog binnen schot, gebruikte de afdaling om het gat te dichten en maakte er vier koplopers van in de laatste vlakke kilometers.

Daarachter organiseerde de achtervolgende groep, met onder anderen Primoz Roglic, een vastberaden jacht en kwam bijna terug bij het viertal vooraan. Binnen de laatste twee kilometer smolt de voorsprong snel weg, maar de leiders hielden stand.

Nordhagen dook als eerste de laatste bocht in, hopend de anderen te verrassen, maar Pogacar reageerde meteen. Zodra hij aanzette, stond de uitkomst vast. De wereldkampioen sprintte overtuigend naar de ritzege, Lipowitz werd tweede en Martinez completeerde het podium.

Dankzij de bonificaties en zijn overwinning nam Pogacar ook de leiding in het klassement. Lipowitz staat nu tweede op zeven seconden, Martinez derde op zestien seconden.

Met nog meer klimdagen in aantocht is de Tour de Romandie allerminst beslist. Maar na de eerste serieuze bergetappe heeft Tadej Pogacar zich al nadrukkelijk in het zadel gezet.

De openingsrit in lijn van de Tour de Romandie leverde een finale op die weinigen echt zagen aankomen. In plaats van het bekende scenario waarin Tadej Pogacar op de slotklim wegsnelt naar een kenmerkende solo, bereikte de Sloveen de streep in select gezelschap met Florian Lipowitz, Lenny Martinez en Jorgen Nordhagen.

De grootste verrassing van de dag was ongetwijfeld Lipowitz. Toen Pogacar versnelde op Ovronnaz leek dat de beslissende move. Toch slaagde de renner van Team Visma | Lease a Bike erin naar de kopgroep toe te rijden, iets wat op dat moment hoogst onwaarschijnlijk leek. Het was een indrukwekkend staaltje klimvermogen en koelbloedigheid onder druk.

Eerlijk is eerlijk: Pogacar liet de anderen alleen omdat hij daarvoor koos. We zagen niet de meedogenloze demarrages die rivalen meteen tot stilstand dwingen. In plaats daarvan reed hij een hard maar gecontroleerd tempo, waardoor Martinez kon blijven aanklampen en Lipowitz zich terug kon knokken. Het oogde meer als beheerste koerscontrole dan een alles-of-niets-poging om solo te winnen.

Verderop kon Primoz Roglic opnieuw niet mee met de allerbesten toen de koers ontplofte. Er is nog steeds respect voor alles wat hij heeft gepresteerd, maar het patroon wordt lastig te negeren. In deze fase van zijn loopbaan lijkt mikken op kleinere rittenkoersen en een programma rond realistische winstkansen zinvoller dan blijven jagen op de grootste namen in het zwaarste terrein.

Niemand twijfelt aan Roglic’ klasse. Hij blijft een toprenner. Maar de kans groeit dat hij opnieuw een grote wedstrijd buiten het podium eindigt, mogelijk zelfs buiten de top vijf. Voor een renner met zijn salaris en status zou de pure resultaatopbrengst sterker mogen zijn. Op dit moment zijn er signalen van verval die ongemakkelijke vergelijkingen oproepen met een tanende kampioen die de tijd probeert tegen te houden.

Daarmee komt de echte intrigue voor Red Bull – BORA – hansgrohe. Zal het management de moed hebben om vol op Lipowitz te gokken zodra hij zich als sterkste klassementsoptie bewijst? En mocht dat moment komen, zou Roglic dan een dienende rol accepteren?

Florian Lipowitz was vandaag de “slachtoffer” van Roglic’ strategie. Waarom was de Red Bull-renner anders de enige in dat groepje die nooit overnam? Hij moet van de ploegleiding de opdracht hebben gekregen niet mee te werken, in de hoop dat de achtervolgers het gat naar de kopgroep zouden dichten. Er is maar één lezing: Lipowitz is niet de kopman. Het volgende hoofdstuk in het Roglic-verhaal volgt morgen.

Het was ook triest om Oscar Onley te zien opgeven. Hij kwam naar Romandië als kopman van INEOS en ik keek ernaar uit hem in actie te zien en hem te meten met zijn rivalen. Ook Tao Geoghegan Hart stapte af, waardoor Lidl-Trek nu zonder leider verder moet. Het waren twee renners die ik deze week graag aan het werk had gezien.

Maar dat is wielrennen. Het gaat niet zoals wij willen, het gaat zoals de weg het dicteert.

Het was een etappe die… vernieuwing bracht. Omdat het een ‘individuele inspanning’ was en de klim flink steil, kon iedereen de hoofdklim van de dag vrijwel als een tijdrit rijden en zouden ploegentactieken daar weinig rol spelen. Maar na de klim kon dat wel.

UAE deed wat het moest doen, vroeg controleren, maar er was niets imponerends aan hoe ze Tadej Pogacar lanceerden. De Sloveen leek niet vol door te trekken bij zijn aanval, en ik verwachtte dat hij daarna nog zou versnellen. Dat gebeurde niet.

Na de etappe legde hij uit dat er tegenwind stond in het dal en dat dit zijn keuze bepaalde om niet vol op de klim te gaan. Dat is logisch, ik denk dat hij sowieso solo had kunnen winnen, met grotere verschillen en zonder een grote, compacte groep vlak achter hem. Tegelijk zou hij de wedstrijd echt nog moeten verliezen om deze behoudende aanpak een fout te noemen, en dat is onwaarschijnlijk.

Pogacar reed de klim in zijn eigen tempo en wilde gewoon gezelschap voor de lange, vlakke en winderige dalrit. Omdat hij twee man bij zich had om te helpen, was de sprint altijd voor hem. Jorgen Nordhagen reed sterk, misschien wel zijn beste klimprestatie tot nu toe. Niet voor niets heet hij de ‘mini Vingegaard’: de fysieke gelijkenis is groot en hij ontwikkelt zich gestaag tot een topklimmer.

Lenny Martínez klom ook erg goed, zoals vorig jaar in Romandië. Met de regelmaat die hij dit voorjaar toont, heeft de Fransman een stap gezet en hij kan zeker tweede worden in deze koers.

Pogacars woorden in het nagesprek lieten een duidelijke sneer richting Florian Lipowitz horen, die hij eruit pikte als iemand die niet meedraaide, terwijl hij de andere twee complimenteerde. Als hij echt een figuurlijke ‘zwarte lijst’ heeft, dan staat de Duitser daar nu vermoedelijk op.

Tegelijk neem ik het Lipowitz niet kwalijk. Hij heeft geen sprint (zoals we ook zagen), had ploeggenoten achter zich met Roglic en Tuckwell, en had niets te winnen door de rest te lossen aangezien zijn strijd met Pogacar en Martínez is. Die drie vullen waarschijnlijk het podium aan het einde van de week, maar daarvoor lijken de laatste twee bergetappes nodig om gaten te slaan.

Wat er in Martigny gebeurde, gaat verder dan de simpele lezing van een zege: het was een les in hiërarchie. Tadej Pogacar won niet alleen – hij legde een natuurlijke orde op aan de koers, het soort dat de echt grote kampioenen scheidt van wie nog naar antwoorden zoekt.

Want wat opviel was niet zijn aanval – verwacht, gevreesd – maar het gevoel van onvermijdelijkheid dat hem vergezelde vanaf het moment dat hij op Ovronnaz het tempo opvoerde. Pogacar koerst niet tegen rivalen; hij koerst tegen de grenzen van het moderne wielrennen.

Zijn manier van selecteren – zonder theater, zonder herhaalde demarrages – weerspiegelt een superioriteit die niet langer verrast, maar nog steeds ontzag afdwingt. Telkens als hij versnelt, belandt het peloton in een andere werkelijkheid, waar overleven de ambitie vervangt.

Dáár groeit zijn statuur: hij wint niet door fouten van anderen uit te buiten, maar met een autoriteit die hen juist tot die fouten dwingt. En toch gaat wat Red Bull – BORA – hansgrohe deed verder dan louter verlies. Het is, simpel gesteld, een casestudy.

Met Florian Lipowitz vooruit, op seconden van de leiding, en Primoz Roglic daarachter, was de logische keuze duidelijk: ofwel vol inzetten op de Duitser, of zijn kansen opofferen ten gunste van de Sloveen. Wat volgde was een tactisch limbo dat lastig te verantwoorden is.

Lipowitz weigerde mee te draaien in een groep waarin elke beurt hem dichter bij de virtuele leiding kon brengen. De redenering – Roglic beschermen – houdt geen stand: de kopman lag er al af, zonder realistisch uitzicht om terug te keren, en elke seconde cadeau aan Pogacar was een strategische toegeving.

Het resultaat was het slechtste scenario: noch Roglic’ kansen bleven intact, noch werd die van Lipowitz gemaximaliseerd. In het wielrennen kost aarzeling punten. Tegen een renner als Pogacar dubbel. Want hij gokt niet. Waar anderen rekenen, voert hij uit. Waar anderen twijfelen, levert hij.

Terwijl Red Bull in eigen tegenstrijdigheden verstrikt raakte, bouwde de Sloveen aan alweer een zege die een onontkoombaar verhaal versterkt: dat van een renner die zijn tijd niet alleen domineert, maar definieert. Wat zijn rivalen het meest zorgen moet baren, is niet de nederlaag zelf, maar het gevoel van onmacht dat achterblijft.

Want zelfs in een scenario waarin elke tactische keuze vlekkeloos was, blijft het gevoel dat Pogačar tóch een manier had gevonden om te winnen. Dat is de ware maatstaf van zijn legende: hij maakt andermans fouten irrelevant en verandert elke prestatie in een onmiskenbaar machtsvertoon.