Axel Merckx – “Tussen 18 en 22 wordt de carrière van een renner beslist”

In een wielerwereld die steeds meer wordt gedomineerd door data, fysiologie en prestatie-analyses, blijft Axel Merckx benadrukken dat de fundamenten van de sport verrassend eenvoudig zijn.

Tijdens het voorseizoenskamp van zijn ploeg in Italië sprak de Belg over het opleiden van jonge renners, de evolutie van het moderne wielrennen en de principes die zijn werk bij Hagens Berman Jayco, het opleidingsproject van Team Jayco AlUla, sturen.

De zoon van de legendarische Eddy Merckx, Axel bouwde een degelijke loopbaan uit in het internationale peloton, met als hoogtepunt een etappezege in de Giro d’Italia en sterke optredens in de klassiekers en de Grote Rondes.

Na zijn afscheid als renner koos hij ervoor zich te wijden aan talentontwikkeling. Zo ontdekte en begeleidde hij renners die later uitgroeiden tot smaakmakers in het wereldwielrennen, zoals João Almeida, Jasper Philipsen en Tao Geoghegan Hart, onder vele anderen.

Zijn U23-ploeg geldt vandaag als een van de meest effectieve structuren voor talentontwikkeling. Meer dan naar directe resultaten kijkt Merckx naar de complete ontplooiing van de atleet.

“Voor mij is de sportieve kant heel belangrijk, maar de menselijke kant is nog belangrijker,” legt hij uit aan Cyclingpro.net. “Tussen 18 en 22 jaar valt de beslissing in een carrière. Dan kies je of je echt prof wilt worden en of je klaar bent voor de levensstijl die daarbij hoort.”

Die filosofie verklaart ook de keuze voor Italië als uitvalsbasis. De ex-renner kent het land goed, het was ook tijdens zijn carrière een vaste trainingsplek.

“Ik kwam hier vaak als renner en voelde me hier altijd goed,” herinnert hij zich. “Toen we met de U23-ploeg startten, keerden we terug naar Europa en besloten we de trainingskampen hier opnieuw te organiseren. Er hangt een heel familiaire sfeer, de wegen zijn uitstekend en het weer zit meestal mee.”

Merckx voegt toe dat het gematigde klimaat een strategisch voordeel biedt aan het seizoensbegin.

“In het begin van het jaar is het zelfs positief dat het niet te warm is. Als de renners later voor de klassiekers terug naar het noorden gaan, waar het kouder is, is de temperatuurovergang minder bruusk. En bovendien: je eet hier goed, je slaapt goed en je traint goed.”

In ruim vijftien jaar werken met jongeren zag de Belg een fundamentele verandering in hoe renners het profpeloton binnenkomen. Volgens Merckx start die evolutie al bij de junioren.

“In de voorbije vijf jaar heeft de juniorencategorie praktisch het niveau bereikt dat de U23-categorie tien jaar geleden had,” legt hij uit. “Jonge renners komen veel beter voorbereid binnen, gestructureerder, en met een al zeer sterke fysiek fundament.”

Die ontwikkeling zie je ook terug in de omkadering van opleidingsploegen. Toen hij het project lanceerde, was de realiteit heel anders dan vandaag.

“Toen we begonnen, waren er geen voedingsdeskundigen, koks of dedicated coaches. Je had de sportdirecteur, een soigneur, een mecanicien en de renners,” herinnert hij zich. “Vandaag staat er een heel team rond performance en atleetontwikkeling.”

Ondanks die toenemende professionalisering zoekt Merckx binnen zijn ploeg de balans tussen wetenschap en menselijkheid.

“De aanpak is veel wetenschappelijker geworden, dat is onvermijdelijk,” erkent hij. “Maar we proberen altijd een menselijke sfeer te bewaren. Uiteindelijk werk je met mensen, niet alleen met cijfers.”

De samenwerking met Team Jayco AlUla, opgezet om de link tussen de U23-ploeg en de WorldTour te versterken, tilde de structuur eveneens naar een hoger niveau.

“Vanaf dag één kregen we toegang tot een voedingsdeskundige en versterkten we de partnerships met sponsors zoals Giant,” legt hij uit. “Daarnaast helpt Jayco ons met reizen naar koersen en extra trainingskampen, inclusief hoogtestages wanneer mogelijk.”

Voor Merckx is de samenwerking wederzijds voordelig, zeker omdat zijn ploeg al ruime ervaring had met talentontwikkeling.

“Tegenwoordig heeft bijna elke WorldTour-ploeg een verbonden U23-team nodig. Van nul beginnen is niet makkelijk. Voor Jayco was het positief om een structuur met ervaring te vinden, en voor ons was het een kans om te groeien.”

Ondanks alle technologische en wetenschappelijke vernieuwingen in het moderne wielrennen, houdt de Belg vol dat de basis van de sport vrijwel dezelfde is als in de tijd van zijn vader.

“Het wielrennen is sterk veranderd en veel wetenschappelijker geworden,” geeft hij toe. “Maar de basis blijft dezelfde: goed slapen, goed eten en goed trainen.”

Volgens Merckx vormen deze drie elementen nog altijd de hoekstenen van succes in het profwielrennen.

“Als je die drie dingen goed doet, heb je al zo’n 90% van wat nodig is om een goede wielrenner te zijn,” zegt hij. “Ga je een niveau hoger, dan zoek je die extra één à twee procent via materiaal, hoogtestage of andere details.”

In de ploegaansturing vermijdt de sportdirecteur liever een strakke hiërarchie tussen renners.

“We werken niet met vaste kopmannen,” legt hij uit. “We zijn een team van 13 renners, en dat betekent 13 kansen.”

Natuurlijk hebben sommige renners meer ervaring of resultaten, maar Merckx beoordeelt liever elke koers op zichzelf.

“In bepaalde wedstrijden steunen we één renner misschien wat meer, maar ik geef iedereen graag de kans om voor een resultaat te strijden zodra ze aan de start staan.”

In de selectie zitten ook drie Italianen: Riccardo Colombo, Giacomo Serangeli en Mattia Sambinello.

“Mattia was vorig jaar al bij ons en hij heeft enorme stappen gezet,” zegt Merckx. “In zijn eerste jaar kwam hij ten val, maar daarna werd hij veel sneller.”

Wat de twee nieuwe Italianen betreft, kiest de teammanager voor een voorzichtige aanpak.

“Riccardo en Giacomo waren als junioren erg sterk en hebben veel potentieel,” zegt hij. “Nu hebben ze tijd nodig om te wennen aan de U23-categorie. Het talent is er, maar ze moeten werken en we zien wel hoe ze zich koers na koers ontwikkelen.”

Gevraagd naar de hoofddoelen voor dit seizoen aarzelt Merckx niet om één koers eruit te lichten.

“Voor mij en voor het team is de Giro d’Italia Under-23 altijd een heel bijzondere wedstrijd geweest,” onthult hij.

De ploeg boekte al mooie resultaten in deze rittenkoers, met in 2022 de eindzege van Leo Hayter.

“Vorig jaar wonnen we ook een etappe, dus we willen opnieuw meestrijden voor een groot resultaat,” zegt hij. “Het is een fantastische koers en we hopen klaar aan de start te staan en iets belangrijks te bereiken voor het team en voor de toekomst van onze renners.”

Voor Axel Merckx blijft, in een wielerwereld die steeds complexer en technologischer wordt, de missie relatief eenvoudig: jonge renners helpen betere atleten te worden, zonder te vergeten dat succes altijd bij de basis begint.