Analyse | Zo wordt Milano–Sanremo gewonnen: sprint, aanval van ver, in de afdaling, Cipressa, Poggio…

Hoewel de koersstrategie de laatste jaren is gevormd door UAE’s nietsontziende tempo op de Cipressa en Tadej Pogacars herhaalde speldenprikken richting Mathieu van der Poel, is Milano–Sanremo historisch gezien het meest onvoorspelbare Monument op de kalender, met finales die sinds 1982 duidelijk zijn geëvolueerd. We blikken terug op de voorbije decennia met een infographic van onze collega’s van Spiegone Ciclistico.

In de jaren tachtig bood de koers een breder palet aan scenario’s. Overwinningen kwamen uit langeafstandspogingen, late aanvallen in de slotkilometers of zelfs vanaf de Cipressa. In 1982 won bijvoorbeeld Marc Gomez na een aanval in de afdaling van de Poggio, een recept dat later werd herhaald door renners als Moreno Argentin en Laurent Fignon. Die variatie weerspiegelde een minder gecontroleerd tijdperk, met minder gestructureerde ploegen en meer ruimte voor individuele initiatief.

Een sleutelpunt is de Cipressa, 5,6 kilometer aan iets boven de 4%, een klim die eindigt binnen de laatste 10% van het 300 kilometer lange Monument. Toch bleek die maar zelden beslissend. Het duidelijkste voorbeeld is Gianni Bugno in 1990, die daar aanviel om de favorieten te verschalken. Ondanks de relatieve zwaarte heeft de Cipressa zelden definitief geselecteerd, vooral door controle in het peloton en de moeilijkheid om een voorsprong tot in Sanremo vast te houden.

De Poggio di Sanremo is daarentegen uitgegroeid tot het beslissende slagveld. Vanaf het late deel van de jaren tachtig en vooral in de jaren negentig smeedden veel winnaars hun zege op deze klim. Rijders als Claudio Chiappucci, Maurizio Fondriest en Gabriele Furlan gebruikten dit punt om de koers te breken. Recenter toonden Vincenzo Nibali in 2018 en Mathieu van der Poel in 2023 dat de Poggio nog altijd de ideale springplank is voor winnende aanvallen.

Los van de klim speelde de afdaling van de Poggio een sleutelrol in meerdere edities. Het is een technische afzink waar gaten vallen als renners risico durven nemen. In 2022 produceerde Matej Mohoric een verbluffende afdaling om zijn aanval te verzilveren, mede memorabel door de inzet van een zadelpen met dropper-functie. Deze uitslagen tonen dat niet alleen klimvermogen bepalend is; techniek weegt ook zwaar.

Een andere cruciale fase zijn de laatste twee kilometer, waarin sommigen nog laat toesloegen. Voorbeelden als Fabian Cancellara in 2008 of Filippo Pozzato in 2006 bewijzen dat, zelfs na de Poggio, een sprint te vermijden is als de timing perfect is. Deze route is echter in de loop der tijd zeldzamer geworden.

De sprint, uit een kleine groep of een grote meute, won aan belang in de laatste decennia tot halverwege de jaren 2010. De trend naar strakkere ploegcontrole bevoordeelde sprintafspraken en zeges van renners als Óscar Freire. In 2016 won Arnaud Démare uit een grootse sprint, de laatste keer dat het zo afliep. Hoe dan ook is de gereduceerde sprint van een kleine groep het meest gebruikelijke scenario, zeker wanneer aanvallen op de Poggio de pure sprinters lossen.

De laatste jaren sloeg de koers een nieuwe richting in. Vollere renners verhoogden het tempo op de Cipressa en maakten de wedstrijd hard vóór de Poggio. Ploegen met uitgesproken kopmannen pasten agressievere strategieën toe, wat de kansen van traditionele sprinters beperkte. Mathieu van der Poels zege in 2023 met een aanval op de Poggio, of Matej Mohorics succes in 2022 met een nietsontziende afdaling, weerspiegelen deze moderne trend.