DISCUSSIE – Giro d'Italia etappe 13 – Mislukte strategie van FDJ. Bettiol wint in Ganna's thuisregio, maar ontsnapt ternauwernood. Peloton in spaarstand?

Alberto Bettiol plaatste een perfect getimede aanval om etappe 13 te winnen van de Giro d’Italia, en bezorgde XDS Astana Team een memorabele zege na een agressieve dag die volledig door de kopgroep werd bepaald.

De 189 kilometer van Alessandria naar Verbania leek op voorhand al in het voordeel van aanvallers in plaats van klassementsrenners, en die voorspelling bleek snel juist. Met alleen de beklimmingen van Bieno en Ungiasca laat in het parcours toonde het peloton geen enkele intentie om de koers te controleren voor de favorieten. In plaats daarvan barstte vanaf de start de strijd los om in de beslissende vlucht van de dag te komen.

Het eerste uur werd aan volle snelheid gereden, terwijl renners herhaaldelijk probeerden de juiste combinatie te vormen. Een eerste veelbelovende poging met onder meer Andreas Leknessund, Michael Valgren, Larry Warbasse, Diego Pablo Sevilla en anderen nam aanvankelijk een kleine voorsprong, maar het peloton reageerde nerveus daarachter.

De koers viel pas in een plooi toen een tweede groep wist aan te sluiten, met extra motoren en ervaren aanvallers zoals Jasper Stuyven, Toon Aerts, Mikkel Bjerg en Bettiol zelf.

Met vijftien renners voorop liet het peloton volledig begaan. De voorsprong zwol snel aan tot meer dan tien minuten, waardoor wel duidelijk was dat de etappewinnaar uit de kopgroep zou komen.

De beslissende actie kwam op de slotklim naar Ungiasca. Josh Kench zette de eerste serieuze versnelling in, maar Leknessund counterde snel en oogde meteen de sterkste klimmer van de groep.

De Noorse kampioen reed de meeste rivalen uit het wiel en probeerde solo richting Verbania te gaan, maar Bettiol liet de kloof nooit buiten controle groeien. De Italiaan bleef op de klim aan het wiel van Leknessund, doseerde zijn inspanning zorgvuldig en sloeg toe in de slotkilometer.

Toen Bettiol versnelde, kantelde de koers meteen.

Leknessund had geen antwoord op de felle tempoversnelling, terwijl Bettiol hem vlak onder de top passeerde. Boven had de Italiaan al meer dan tien seconden voorsprong, genoeg om de afdaling en vlakke finale naar de streep volledig te controleren.

Daarachter reed Stuyven sterk en stelde hij na een selectieve finale de derde plaats veilig.

Bettiol kwam in de slotkilometers naar Verbania niet meer in de problemen en vierde met zichtbare emotie zijn tweede etappezege in de Giro d’Italia.

Voor Leknessund was het opnieuw een pijnlijk net-niet. De Uno-X Mobility-renner moest zich voor de derde keer in zijn loopbaan tevredenstellen met plek twee in een Giro-etappe, ondanks een van de sterkste klimprestaties van de dag.

De klassementsrenners finishten veilig in het peloton na een relatief rustige namiddag, waardoor de status quo behouden bleef voordat de koers in het weekend terugkeert naar zwaarder terrein.

Aan het einde van de dag spraken we met renners om te horen wat zij vonden van opnieuw een dag koers op Italiaanse wegen. Ruben Silva van CyclingUptoDate zei:

“Altijd een dag voor de vlucht, zonder klassementsactie. Dat was te verwachten in de tweede week, een weeklange aanloop naar de 14ª etapa, de dag waar alle klassementsrenners zich voor sparen. De biljartvlakke start zou het lastig en tactisch maken om een vlucht te vormen, en zoals verwacht werd het een groep met veel rouleurs en renners met weinig kansen op een heuvelachtige finale.”

“Alberto Bettiol bevestigt zijn status als renner die zelden op topniveau presteert, maar als het raak is, excelleert hij. Er was extra motivatie, hij kwam immers ‘thuis’ aan en had zijn hele familie aan de finish, bovendien had hij de finale meerdere keren verkend.”

“Hij wist dus exact wat hem te wachten stond, en het was zijn tempokeuze op de klim die hem de zege opleverde, met een perfecte tactiek: wachten tot de laatste steile strook om echt te versnellen en de onfortuinlijke Andreas Leknessund te lossen, die opnieuw naar een tweede plek in de vlucht reed.”

“En daarachter was… de rest. Mijn kritiek vandaag richt zich op Groupama, dat in een groep van vijftien finishte met een 6de, 14de en 15de plaats. Ik moet eerlijk zijn en zeggen dat het profiel niet ideaal was voor vroege aanvallen in de vlucht, maar… Hun tactiek was onbegrijpelijk.”

“Groupama kwam naar de Giro d’Italia met een, laten we zeggen, bescheiden ploeg. Een etappe winnen zou altijd heel moeilijk worden, en vluchten zijn het enige wat ze voor elkaar krijgen, beter dan Picnic PostNL echter, dat zich vandaag niet eens in stelling wist te brengen voor een kans. Groupama kreeg drie renners mee in een groep van vijftien, een vijfde van het geheel. Twee zijn rouleurs, zonder kans om met de besten over de klim te komen, en de derde is Josh Kench, een renner die nooit heeft aangetoond op dit niveau te kunnen presteren.”

“Groupama speelde vroeg in de etappe zijn kaarten in handen, en met drie man konden ze aanvallen, counteren en met hun rouleurs allerlei tactieken opzetten om zo druk te zetten op de klimmers terwijl Kench in het wiel bleef. Wat deden ze? Niets van dat alles. Ze reden Jacobs en Huens zonder reden op een hoop, waarna Kench aanviel om vervolgens meteen gelost te worden.”

“Niks tegen hem, dat lag in de lijn der verwachting, maar het was niet fair om die druk op zijn schouders te leggen, en laten we eerlijk zijn. Wat doen ze daar in die wagen? Ik heb de keuzes van Lotto-Intermarché in deze Giro d’Italia al stevig bekritiseerd, maar ik zie Groupama minstens even slecht presteren.”

“Het doel van meerdere renners in de kopgroep is de winstkansen op de etappe te vergroten en de koers op verschillende manieren te kunnen rijden. Ze namen geen risico’s om hun kansen te verbeteren, kozen ervoor verantwoordelijkheid te nemen en verbrandden hun renners terwijl dat totaal niet hoefde, en trokken de koers naar een scenario waarin ze nooit zouden winnen.”

“Ik weet dat het vanaf de zijlijn en niet vanuit de ploegleiderswagen altijd met een korrel zout komt. Maar sommige tactieken verbijsteren me. Het voelt bijna alsof sommige sportdirecteurs hun eigen renners of hun rivalen niet kennen en orders geven alsof ze bij een amateurkoers uit de jaren tachtig staan tegen renners die het publiek niet kent.”

Ondertussen gaf Pascal Michiels van RadsportAktuell de volgende reflectie: “Andreas Leknessund stak het lont aan op de slotklim. Zijn aanval was moedig, snedig en perfect getimed om de rest pijn te doen. Even leek het de winnende move. Maar Bettiol weigerde te kraken. Hij joeg hem na, haalde hem bij op de steilste stroken en ging er vervolgens overtuigend voorbij als een renner die wist dat dit zijn dag was.”

“Dat was de schoonheid van zijn overwinning. Bettiol was niet roekeloos. Hij was geduldig, fel en vernietigend toen het telde. Leknessund maakte de koers, maar Bettiol veroverde haar.”

“Daarachter maakte Jasper Stuyven van beperking een bron van trots. De klim was net te steil om de pure klimmers te volgen, maar hij verdween nooit. Hij vocht terug, sprintte naar de derde plaats en redde een podium uit een finale die hem makkelijk had kunnen breken. Dat zegt veel over zijn vorm en karakter.”

“Michael Valgren, Mark Donovan en Josh Kench verdienden allen hun plek in de top zes. Ieder had reden om te geloven, ieder overleefde diep in de finale, maar geen van hen had Bettiols killerinstinct toen de weg iets extra’s vroeg.”

“Dit was een overwinning met emotie. Bettiol had een mager seizoen, maar één perfecte aanval draaide het verhaal om. Niet de eerste move won de etappe. De slimste, sterkste en meest gedreven aanval deed dat.”

Carlos Silva van CiclismoAtual gaf een beknoptere analyse van wat er vandaag gebeurde. “Heel eerlijk, het was weer een oersaie etappe. Na de drie dagen in Bulgarije ging het peloton vandaag simpelweg op fietstocht naar het geboortedorp van Filippo Ganna. De Netcompany INEOS-renner probeerde nog in de vlucht van de dag te raken… en hij probeerde het vaak, ik telde zo’n tien pogingen. Maar het lukte niet.”

“Van de vijftien man in de kopgroep had ik Alberto Bettiol aangekruist. Ik overwoog nog een fiche op Uno-X-renner Andreas Leknessund te zetten, maar ik had het gevoel dat de Italiaan vandaag niet zou vergeven als hij goede benen had. En precies dat gebeurde op de slotklim.”

“Andreas Leknessund ging aan, en even leek hij solo weg te rijden, maar vlak voor de top sprong Bettiol in zijn wiel en schoot hem als een kogel voorbij. Op het moment dat hij de bergsprint passeerde, had hij al een gat, en daarna gaf hij alles tot aan de streep om zijn negende profzege binnen te halen.”

“Ik moet hier ook naar FDJ wijzen. Met drie renners in de kopgroep en ze deden niets? Geen enkele aanval, geen enkele beweging? Ze reden simpelweg tempo op de eerste klim en versnelden op de tweede. Waarvoor? Wat in hemelsnaam gaat er door het hoofd van de DS in de wagen? Het is één van twee. Of hij kent zijn renners, specifiek die in dat groepje, niet goed genoeg om de overtal-situatie uit te spelen, of de renners hadden simpelweg de benen niet.”

Een korte noot ook voor de organisatoren, die verzuimden de hobbels in de laatste kilometers van de etappe te signaleren. Hobbels die de Italiaan hadden kunnen doen crashen. Op de tv-beelden was duidelijk te zien dat Bettiols achterwiel loskwam, en het vergde veel koelbloedigheid en ervaring om niet tegen het asfalt te gaan aan hoge snelheid.”

Javier Rampe van CiclismoAlDia analyseerde wat er op de weg gebeurde, en ook daarbuiten...

“Een overgangsetappe voor het vuurwerk van zaterdag, hopen we toch, tenminste wij die nog in deze religie zonder profeet geloven wanneer Tadej Pogacar niet koerst. Wat een verschil met toen de hedendaagse legende de Giro d’Italia reed, in het inmiddels verre 2024.”

“Alsof het een totaal andere sport was: op dit punt in de koers, tot en met de 13e etappe, had hij al drie zeges binnen, en dat hadden er makkelijk vier kunnen zijn als hij op dag één niet op Jhonatan Narváez was gebotst.”

“De realiteit is dat Pogacar nooit bang was om in het roze te rijden, laat staan om aan te vallen terwijl hij het droeg. Hij eert elke koers waarin hij start. Hij wint niet altijd, maar hij valt altijd aan.”

“Maar in 2026 hebben we een Jonas Vingegaard die even bang lijkt voor de leiderstrui als voor het uitgeven van energie. Intussen blijft Afonso Eulálio bovenaan het klassement staan en, als hij morgen op Pila overleeft, kan hij de ambities van meerdere topfavorieten bemoeilijken.”

“Over mensen die deze religie die wielrennen heet echt eer aandoen, en zijn eerste Italiaanse Grote Ronde: de Italianen verdienen lof. De passie die ze meenemen naar hun thuiskoers is opmerkelijk. Vandaag, om te voorkomen dat ik nog iemand vergeet, noem ik alleen Alberto Bettiol, ritwinnaar op zijn best in echte XDS Astana- en Alexander Vinokourov-schoolstijl: koelbloedig en met een machete tussen de tanden.”

“Vanuit Spaans perspectief blijft Diego Pablo Sevilla van Polti met enorme vastberadenheid en bravoure vechten voor de tussensprints. Wat Movistar Team betreft, niemand begreep waarom ze niet eens één renner in de kopgroep kregen. Wachten ze op zaterdag? Laat Vingegaard dat überhaupt toe? Als het aan Team Visma | Lease a Bike lag, reden we hand in hand tot aan Piancavallo.”

Het overheersende gevoel na de etappe was dat Alberto Bettiol leven blies in wat velen als een voorspelbare overgangsdag zagen. Verschillende analisten prezen de timing, het geduld en het koersinzicht van de Italiaan, met name hoe hij zijn inspanning doseerde voordat hij Andreas Leknessund op de beslissende klim overvleugelde. Tegelijkertijd klonk er kritiek richting Groupama-FDJ United en Movistar Team vanwege hun tactische keuzes, omdat velen vonden dat ze hun numerieke overwicht niet benutten of de koers niet openden toen er kansen lagen.

Los van de etappeuitslag verschoof de discussie ook naar de bredere sfeer in deze Giro d'Italia. Vergelijkingen met Tadej Pogacars agressieve koersstijl in 2024 benadrukten wat sommigen zien als een veel voorzichtiger aanpak van Jonas Vingegaard en Team Visma | Lease a Bike. Terwijl de klassementsrenners energie blijven sparen voor de bergen, kregen renners als Bettiol, Leknessund en Diego Pablo Sevilla lof voor hun ambitie en bravoure op een dag die anders geruisloos had kunnen voorbijgaan.