“Blij dat ik niet meer koers, en dat ik het er levend van af heb gebracht”: voormalig wereldkampioen geschokt door valpartij in Milaan-Sanremo

De tweede editie van het herboren Milano-Sanremo Women leverde verhalen te over op. Terwijl Lotte Kopecky de show stal met een epische zege in Sanremo, en duidelijk toonde dat ze na een mager jaar weer op haar oude niveau zit, riep de massale val in de afdaling van de Cipressa nog meer emoties op bij rensters en wielerfans.

De leidster in koers op dat moment – Kasia Niewiadoma – had zojuist aangevallen over de top van de Cipressa en ging vol risico de technische afdaling in, maar misrekende zich in een bocht en klapte hard in de vangrail. Het gevaarlijkste was echter dat de crashplek pas zichtbaar werd voor achteropkomende rensters ná het insturen, wat een massale valpartij veroorzaakte waarbij ook andere favorieten, onder wie Kim Le Court, onderuitgingen (en op Niewiadoma inreden). Twee rensters vlogen zelfs over de vangrail en Debora Silvestri liep zware blessures op.

De 33-jarige Grace Brown stopte aan het einde van 2024 met het profpeloton, waardoor ze La Primavera nooit heeft kunnen betwisten.

In een podcast voor SBS Sports analyseert de Australische waarom zulke incidenten blijven gebeuren: “Het lijkt wel alsof hoe meer we ons focussen op veiligheid in koersen, hoe erger de valpartijen worden. We hebben dit seizoen al flink wat zware crashes gezien, maar die kettingbotsing in de afdaling van de Cipressa tijdens de vrouweneditie van Milano-Sanremo deed me hardop schrikken.”

Maar de beelden van de opstopping in de Cipressa-afdaling geven de voormalige wereld- en olympisch kampioene tijdrijden allerminst zin om speciaal voor Sanremo terug te keren in koers. Integendeel. "Eerlijk gezegd is het eerste wat door mijn hoofd gaat als ik zulke beelden zie: ‘Ik ben zó blij dat ik niet meer koers, en dat ik er heelhuids ben uitgekomen.’”

Op zoek naar een oorzaak erkent Brown uiteindelijk dat het vooral om een rijdersfout van Niewiadoma ging. Al had iedereen daar kunnen vallen. “Kasia leidde de afdaling van de Cipressa toen ze net iets te veel risico nam en de controle over haar fiets verloor. Door een blinde bocht hadden talloze rensters achter haar geen tijd om te remmen en nergens om heen te gaan.”

Ondanks een duidelijke wil bij alle betrokkenen om de veiligheid te verbeteren, wordt het wielrennen almaar hectischer – en de blessurelijsten door koersvalpartijen stapelen zich op. Brown vraagt zich af hoe dat kan.

“Als onderdeel van het SafeR-initiatief bekijkt de UCI sinds 2014 de blessuredata, die een toename van bijna 400% aan rennersblessures op profniveau in 12 jaar laat zien.”

“Waarom worden crashes dan erger? Ik denk dat het minder met regels te maken heeft en meer met wat er op het spel staat. Er zit meer geld in de sport; aan prijzengeld en contracten, maar de grootste verschuiving is volgens mij de zichtbaarheid. Koersen zijn nog nooit zo bekeken geweest en renners weten dat. Maar als de kern deels psychologisch is – rijden voor de camera’s, jagen op contracten, het risico rechtvaardigen omdat de beloning nog nooit zo groot voelde – dan gaat geen enkel reglement dat op zichzelf oplossen,” stelt ze.

“De sport moet eerlijk zijn over wat er van renners gevraagd wordt, en renners moeten eerlijk zijn tegenover zichzelf over waarom ze de risico’s nemen die ze nemen.”

Soms is het misschien beter om even afstand te nemen en met een andere blik naar de risico’s te kijken die renners nemen. “Daar heb ik tijdens mijn carrière altijd mee geworsteld, en het vergde een stap weg uit de sport om het helderder te zien,” besluit ze.