“Een valsspelende Rus” – Alexander Foliforov door voormalig Visma-renner beschuldigd van aan de auto hangen om tijdrit van de Giro d'Italia 2016 te winnen

De Giro d'Italia gaat vrijdag van start en in een recent interview haalt voormalig Visma-renner Jos van Emden herinneringen op aan een heel specifiek voorval van tien jaar geleden. De ex-prof beschuldigt Alexander Foliforov er ronduit van dat hij tijdens de memorabele bergtijdrit in de Giro van 2016 aan een auto hing en zo vals speelde om de zege te pakken.

De explosieve uitspraken deed hij in een interview met Wielerrevue, waarin Van Emden, inmiddels ploegleider bij Visma, de Russische klimmer Alexander Foliforov rechtstreeks beschuldigt van valsspelen om de bergtijdrit van 2016 op de Alpe di Siusi te winnen.

Die dag stond in het teken van controverse. De uitslag kwam als een schok, zeker omdat de toen 24-jarige geen enkel precedent had voor zo’n klimprestatie binnen of buiten de World Tour. De Russische ploeg had een wildcard en startte de bergtijdrit zonder uitgesproken etappekandidaat. Op een dag waarop de 11 kilometer lange tijdrit de beste klimmers naar voren zou brengen voor de ritzege, verraste Foliforov als vroege starter met een onwaarschijnlijke tijd.

Van Emden maakte toen deel uit van de Visma-ploeg met Steven Kruijswijk in de leiderstrui. Beiden klokten exact dezelfde tijd, maar Foliforov pakte de winst. Daardoor bleef Steven Kruijswijk zonder ritzege in een Grote Ronde, iets wat hij later in zijn loopbaan ook niet meer zou behalen. Van Emden neemt hem dat zwaar op, omdat hij er heilig van overtuigd is dat Foliforov de overwinning bij elkaar heeft gesjoemeld.

“Het was met gemengde gevoelens, want er was zeker teleurstelling. Hij was de beste, maar werd geklopt door een valsspelende Rus,” zei de oud-prof tegen het Nederlandse medium. “Steven gaat zijn carrière beëindigen zonder een ritzege in een Grote Ronde. Dat is een verlies voor iemand van zo’n statuur.”

Hij legt gedetailleerd uit wat Foliforov volgens hem deed en waarom. Hij wijst niet op doping, maar op openlijk bedrog: “Op een bepaald moment lag die Rus meer dan een halve minuut achter, daarna lag hij ver voor op Steven, en aan de finish verloor hij weer veel tijd. Het is glashelder dat hij aan de auto heeft gehangen,” betoogde hij.

Volledig duidelijke antwoorden op ‘de kwestie-Foliforov’ kwamen er nooit. Hij werd wel vijfde op de laatste bergetappe van die Giro, maar een vergelijkbare klimprestatie liet hij daarna nooit meer zien. De Rus won de bergtrui in de Tour of the Alps van 2017 en stopte in 2018 op 26-jarige leeftijd.

Van Emden kwam nooit over wat hij als overduidelijk wangedrag ziet. “Een dag later ben ik hem op gaan zoeken, en later sprak ik hem er nog eens op aan. Hoewel hij nauwelijks Engels sprak. Ik zei tegen hem: ‘Vertel me eens hoe je die tijdrit eigenlijk gewonnen hebt.’ Een andere jongen vertaalde voor hem. Zijn reactie was: ‘Vertel jij me eens hoe jij die tijdrit in 2017 hebt gewonnen (correctie: het is onduidelijk waar Van Emden op doelt, red.).’ Ik antwoordde: ‘Anders dan jij, door hard te fietsen’.”

“Het is vreemd dat niemand dat gefilmd heeft, want ook toen waren er genoeg mobieltjes,” vervolgde hij. De Nederlandse ploeg leek met hun kopman op weg naar de Giro-zege, maar een valpartij in etappe 19 bezegelde een desastreuze finale van de Corsa Rosa, want ook die droom spatte uiteen.

“Destijds ging Steven er goed mee om, omdat hij besefte dat er een groter doel te halen was. Maar ja, ik kan me niet voorstellen dat het hem koud laat.”