DISCUSSIE - Vuelta a España etappe 9: Opent de weg naar een vijfde Vuelta voor Primoz Roglic? Leed Decathlon een nederlaag? Heeft Mas de regie genomen?

Enric Mas verdedigde met succes de rode trui door etappe 9 van de Vuelta a España 2026 te winnen op de Alto de Aitana. De Movistar Team-renner liet Primoz Roglic vallen en klopte vervolgens Oscar Onley in de eindsprint.

Een kopgroep van 24 renners vormde zich tijdens de veeleisende etappe van 187,4 kilometer, met zes gecategoriseerde beklimmingen en circa 5.200 hoogtemeters. Santiago Buitrago sprokkelde genoeg bergpunten om de bollentrui veilig te stellen tot aan de eerste rustdag.

Pavel Sivakov bleef als laatste over uit de vlucht, maar Decathlon CMA CGM Team wiste in rap tempo een voorsprong die eerder meer dan zes minuten bedroeg. De ploeg legde een strak tempo op op de slotklim, waarna Felix Gall meerdere aanvallen plaatste.

Mas reageerde gecontroleerd en zette vervolgens met ongeveer drie kilometer te gaan de beslissende demarrage in. Onley ging mee, terwijl Roglic kortstondig terug aansloot voordat een nieuwe versnelling van Mas hem binnen de laatste twee kilometer loswiekte.

Onley bleef in het wiel van Mas tot op de streep, maar kon de Spanjaard niet remonteren. Mas won met zes sconden voorsprong, met Roglic als derde op 12 seconden en Gall vierde op 18 seconden, waardoor de voorsprong van de leider in het klassement toenam richting de eerste rustdag.

Rúben Silva van CyclingUpToDate was in zijn nopjes met de zege van de Spaanse Movistar-renner en deelde kort na de finish zijn inzichten.

Ik denk niet dat er dit jaar één bergetappe in een Grote Ronde is geweest waarin we echt een tactisch gevecht om de ritzege én het klassement zagen. In de Giro was Vingegaard onaantastbaar, in de Tour was Pogacar onaantastbaar; en tot gisteren spraken zelfs Pogacars rivalen niet alsof ze tegen hem aan het koersen waren.

In 24 uur laat de Vuelta precies het omgekeerde zien. Een etappe met 5.000 hoogtemeters en een slotklim van 22 kilometer, en toch gaan de topfavorieten man tegen man, met om de beurt aanvallen.

Veel tactiek, veel keuzes en veel renners die menselijk ogen en goede én mindere dagen hebben. Er zijn drie renners die heel realistisch de wedstrijd kunnen winnen richting week 2, en meerdere anderen die een bedreiging vormen voor winst en podium.

Zoiets hebben we in een Grote Ronde al jaren niet meer gezien. Sommige edities waren spannend, maar niet op deze manier. Dit doet denken aan die Vuelta 2015/Giro 2017/Tour 2019, waar de beste klimmers op vergelijkbaar niveau zitten en iedereen gedwongen wordt tactisch te koersen. We raakten gewend aan W/kg-tests, vandaag kregen we koers op gevoel.

Al met al ben ik erg blij dat ik weer zo’n bergetappe heb gezien. Ik ging erin met het idee dat Felix Gall de sterkste zou zijn en alleen door Enric Mas geëvenaard. Decathlon had collectief het overwicht, maar hun werk leverde niets op en Gall kon het verschil niet maken — ik denk dat hij zich te veel toonde.

Mas oogde aanvankelijk in de problemen, en daarna ijzersterk in de finale. De rit winnen in het rood en zijn voorsprong in het klassement uitbouwen, dat is gewoon dik verdiend voor een renner die jarenlang om onduidelijke redenen zwaar is bekritiseerd.

Maar je kunt niet zeggen dat hij de Vuelta gaat winnen, en dat kun je ook niet zeggen van welke favoriet dan ook.

Oscar Onley zag er geweldig uit, maar moet nu tijd goedmaken die hij in Castelló verloor. Primoz Roglic oogde eigenlijk best goed en zijn tweede plaats nu voelt passend op een moment waarop hij bewijst dat hij de Vuelta kan winnen — de eerste zware bergetappe is afgevinkt.

Gall blijft Mas’ grootste bedreiging voor de zwaardere bergetappes, en omdat Decathlon door de tactische koers hard zou moeten gaan koersen.

Richard Carapaz en Mattias Skjelmose staan er goed voor om iets moois te doen, terwijl Carapaz en Sepp Kuss heel gevaarlijk kunnen zijn. De Ecuadoriaan koerst zeer agressief en Kuss heeft een ijzersterke ploeg waarmee hij de koers kan openbreken.

Carlos Silva van CyclingUpToDate volgde de actie op de bergetappe van de Vuelta a España van dichtbij en deelde daarna enkele korte observaties.

Zonder Tadej Pogacar ontaardde de etappe vandaag in chaos. Zodra het losbarstte, vlogen de aanvallen van alle kanten. Het was pure gekte. Ik bleef naar de voorkant van het peloton kijken om te begrijpen wie wat controleerde. Eerlijk gezegd controleerde niemand iets. Het meeste wat ik zag, was één Decathlon-renner voorin, terwijl de rest van de ploeg volledig verdwaald midden in het peloton hing.

De vlucht was sterk en had het tot de finish kunnen halen, maar naar mijn mening ging Pavel Sivakov veel te vroeg alleen. Hij verbruikte te veel energie en die kracht ontbrak op de klim naar Aitana. Uiteindelijk bleek die keuze funest voor zijn kansen.

Ondertussen vond het peloton eindelijk een ploeg die het overnam. Movistar kwam op kop, met Orluis Aular in het krijt. Het tempo lag echter laag, en daardoor bleef het peloton bijeen tot de voorlaatste klim van de dag. Toen besloot de ploeg van Felix Gall naar voren te schuiven, het tempo op te voeren en eindelijk een einde te maken aan de patstelling in de groep.

Movistar heeft niet het team om Enric Mas te verdedigen, maar de andere ploegen kunnen niet simpelweg wachten tot Decathlon het vuur aanwakkert als ze zelf iets willen klaarspelen. Het wordt steeds duidelijker dat deze koers kan worden beslist tussen Mas, Oscar Onley, Gall en Primoz Roglic.

Roglic kan zelfs een serieuze kandidaat voor de eindzege zijn als hij de juiste wielen volgt en de individuele tijdrit benut om tijd te pakken op zijn rivalen. Decathlon toonde vandaag opnieuw dat het een sterke ploeg heeft, maar weet zijn numerieke overwicht niet om te zetten in echte overmacht.

Richard Carapaz, Mattias Skjelmose en Sepp Kuss zijn uit de strijd om het klassement. Carapaz moet zich bevrijden van de last van het GC en op jacht gaan naar ritzeges. Dáár blinkt hij uit, en dan levert zijn koersstijl spektakel op. Hem vastpinnen op een marginale top tien in een Grote Ronde is tijdverlies en haalt het roofdier uit zijn koersen.

Er is nog een lange weg te gaan in deze wedstrijd. Mas glimlachte vandaag omdat Onley bijna zonder energie zat en zijn sprint niet vroeg genoeg lanceerde. Hij raakte ingesloten en kon in de laatste bochten geen verschil meer maken.

De etappe van vandaag was extreem veeleisend, met meer dan 5.000 hoogtemeters, maar we hebben de echte hoge bergen nog niet gezien. Aitana is een erg lange klim, de langste van deze Vuelta, maar niet de lastigste om grote tijdsverschillen te forceren.

Daarom blijf ik Felix Gall steunen. Ik denk dat hij vandaag een forse tik kreeg, maar zoals het gezegde luidt: “Wie het laatst lacht, lacht het best.” En ik geloof dat Galls moment om te glimlachen nog komt.

CiclismoAlDia’s Javier Rampe volgde etappe 8 van de Vuelta a España op de voet en blikte aan het einde van de dag terug op het koersverloop.

Enric Mas pakte de grootste overwinning uit zijn profloopbaan. In de leiderstrui van de Vuelta a España, en met Oscar Onley en Primoz Roglic in zijn nek, plaatste hij in de slotmeters van de snoeiharde Alto de Aitana een machtige versnelling.

De triomf van de Mallorcaan kwam slechts 24 uur na de hartverscheurende opgave van Tadej Pogacar, na een val die hem blesseerde en de rest van zijn seizoen ernstig in gevaar bracht. En daar blijft de vraag knagen: wat was er gebeurd als de Sloveen vandaag nog in koers was geweest?

Met de beste renner ter wereld nog vers in ieders gedachten ligt de weg eindelijk open voor de kopman van Movistar Team om zijn thuisronde te winnen. Mas is aan deze Vuelta begonnen met misschien wel de beste benen uit zijn carrière. Toch wachten hem nog twee weken koers, plus een vlakke individuele tijdrit van ruim 32 kilometer rond Jerez die hij op de een of andere manier moet zien te overleven.

Movistar viert nu uitbundig nadat hun kopman de rode trui in de schoot geworpen kreeg. Maar wil Enric de hemel in Granada bereiken, dan moet hij het niveau van Aitana vasthouden tot en met etappe 21 van de Vuelta a España.

De opgave van Tadej Pogacar heeft de Vuelta a España volledig omgegooid. Wat dreigde uit te draaien op opnieuw een Grote Ronde gedicteerd door één onaantastbare leider, is nu een onvoorspelbare strijd tussen ogenschijnlijk gelijkwaardige renners. Etappe 9 bracht echte tactische koers, met aanvallen, aarzeling, verschuivende allianties en geen ploeg die van start tot finish de controle kon houden.

Enric Mas kwam als grootste winnaar uit de bus. Winst in het rood op Alto de Aitana was wellicht het mooiste moment uit zijn carrière en bevestigde dat hij zijn thuisronde met uitzonderlijke vorm is ingestapt. Toch is één slag winnen iets anders dan de oorlog winnen. Movistar oogt niet sterk genoeg om de koers nog twee weken te controleren, terwijl de tijdrit over 32 kilometer een groot obstakel blijft.

Primoz Roglic zou daarom wel eens het best gepositioneerd kunnen zijn om te profiteren. Hij overleefde de eerste genadeloze bergetappe zonder noemenswaardig tijdverlies en weet dat de tijdrit hem in het voordeel stelt tegenover Mas, Oscar Onley en Felix Gall. Roglic hoeft de bergen niet te domineren. Als hij de juiste zetten volgt, zijn verliezen beperkt en geduldig blijft, kan hij deze koers geleidelijk naar zich toetrekken.

Decathlon heeft het sterkste klimblok, maar moet het slimmer uitspelen. Pavel Sivakov viel te vroeg aan en betaalde daarvoor op de slotklim, terwijl Gall zich herhaaldelijk toonde zonder de verschillen te forceren die hij nodig had. Met meerdere mannen voorin rijden betekent weinig als die overmacht niet wordt omgezet in tactische druk. Gall blijft een van Mas’ grootste bedreigingen, zeker op zwaardere bergetappes, maar Decathlon moet rivalen dwingen te reageren in plaats van simpelweg het tempo te maken voor hen.

Onley toonde eveneens dat hij thuishoort in de strijd om de eindzege, al kan de tijd die hij in Castelló verloor hem duur komen te staan. Hij bereikte de finale op Aitana met de besten, maar zat tegen zijn limiet en liet zich insluiten voor de sprint. Op dit niveau kunnen kleine fouten een hele Grote Ronde beslissen.

Carapaz, Skjelmose en Kuss staan verder achter, maar hun aanwezigheid kan de koers nog moeilijker controleerbaar maken. Carapaz zou vooral veel gevaarlijker zijn als hij loskomt van de plicht om een magere top tien na te jagen en agressief op ritzeges mag jagen.

Mas verdiende zijn zege en zijn moment van vieren, maar de Vuelta blijft wijd open. De rode trui rust op zijn schouders, toch is het machtsevenwicht niet beslist. Mas, Roglic, Onley en Gall hebben allemaal redenen om te geloven en zwaktes die rivalen kunnen uitbuiten. Na een seizoen van overmacht hebben we eindelijk weer een Grote Ronde waarin tactiek, timing en instinct net zo zwaar kunnen wegen als pure wattages.