“Ik kan je niet vertellen hoeveel mensen we zijn kwijtgeraakt” – EF Education-ploegmanager Vaughters houdt UCI verantwoordelijk voor een golf aan valpartijen en slachtoffers in het profwielrennen

Veiligheid in het profpeloton is altijd een thema geweest, maar naarmate de jaren verstrijken wordt het een steeds belangrijker onderwerp om te bespreken en te verbeteren. EF Education-EasyPost-manager Jonathan Vaughters licht zijn visie toe en legt daarbij ook verantwoordelijkheid bij de UCI.

“Waar ik echt moeite mee heb, is de houding van zeer invloedrijke mensen in het wielrennen die zeggen: ‘wat kun je doen? Soms komen er nu eenmaal auto’s op de weg – dat hoort bij sport op de openbare weg.’ Dat is niet waar. Dit is te voorkomen,” zei Vaughters in een interview met de BBC.

De recente Volta a Portugal zette veiligheid opnieuw in de schijnwerpers na het overlijden van Finlay Tarling. In officiële verklaringen aan RTP stelde een woordvoerder van de politie dat de auto die hem aanreed, hoewel deze onder op dat moment onduidelijke omstandigheden het parcours was opgereden, niet aan de verkeerde kant van de weg reed. De koers liep door tot aan de finish afgelopen zondag.

“Mensen kijken naar de Tour de France en zien een groep renners door het prachtige Franse landschap rijden, maar in de kern is het een heel gevaarlijke sport. Sinds het begin van mijn loopbaan kan ik je niet vertellen hoeveel mensen we al verloren hebben.”

Vaughters reed jarenlang als prof in het peloton en is al lange tijd ploegmanager op WorldTour-niveau. Momenteel staat hij aan het hoofd van EF Education-EasyPost, met zicht op rapportages en gebeurtenissen in koersen over de hele wereld.

Hij stelt dat wat er gebeurde in de Volta a Portugal geen op zichzelf staand incident was:

“Het aantal kleinere koersen waar ik verkeer op het parcours heb gezien is niet te bevatten. Er zijn te veel wedstrijden op dit niveau met exact hetzelfde probleem. Dit was afschuwelijk veel pech. Het had ook bij een van de andere koersen kunnen gebeuren.”

Zelfs in de Volta a Catalunya van dit jaar speelde dit nadrukkelijk, terwijl bij een recente editie van de Etoile de Bessèges meerdere ploegen uit de koers stapten na herhaalde gevallen van auto’s op het parcours. Vaak botst de organisatie met lokaal verkeer, waarbij Tarlings fatale aanrijding volgens berichten werd veroorzaakt door een bestuurder die vanaf een ‘secundaire weg’ de route opreed, na te zijn verteld door omstanders dat de koers voorbij was.

Aan de andere kant proberen organisatoren hun wedstrijden overeind te houden. “De kosten zijn enorm, organisatoren hebben het financieel zwaar en hollen achter de feiten aan, en daar heb ik begrip voor.” Vaak leidt dit belangenconflict ertoe dat sommige onderdelen van de organisatie minder prioriteit krijgen.

“Als team vertrouwen we koersen als de Tour de France, maar kleinere wedstrijden vertrouwen we niet. Rijdende afzettingen worden een probleem wanneer het peloton in groepen uit elkaar spat en niet elke T-splitsing geblokkeerd is, waarna mensen denken: ‘De koers is klaar – ik kan de weg op.’ Zodra ze de weg oprijden, gaan ze 100 km/u en komt het peloton hen tegemoet met 50 km/u – dat is samen 150 km/u. Dat is gewoon verschrikkelijk.”

De UCI staat uiteindelijk bovenaan en draagt verantwoordelijkheid voor deze incidenten: “Ik geef niemand anders de schuld dan de hoogste autoriteit, die het beter moet doen in het besturen van de sport. Als je teams dwingt om op dit evenement te strijden voor rankingpunten, dan moet je er verdorie voor zorgen dat het evenement aan de norm voldoet.”

Vaughters gaat zelfs zo ver te beweren dat deze incidenten mede ontstaan doordat teams noodgedwongen veel lagere-categoriewedstrijden over de hele wereld rijden om UCI-punten te sprokkelen, en zo vaker in risicovolle situaties terechtkomen.

“Renners staan onder druk van ploegleiders zoals ik die zeggen: ‘we hebben punten nodig – schiet op.’ Er staat miljoenen op het spel, dus atleten voelen die druk. Ze beginnen risico’s te nemen in koers – en als dat gebeurt zonder goede organisatie en onvoldoende verkeerscontrole, is dat vragen om problemen.”

“We hebben veel te veel wedstrijden op de kalender – het is gewoon te veel. Er moet selectiever worden gekozen en het bestuur moet elke koers met veel meer scepsis beoordelen. Waarom hebben we 700 koersdagen wereldwijd nodig? Prima als die evenementen bestaan, maar niet als gesanctioneerde koersen waar renners om punten strijden. Wat is er mis met 100 dagen op de kalender?”